Er zijn landen die je het beste ontdekt vanuit een vliegtuig, en landen die je te voet moet verkennen. Zwitserland hoort bij geen van beide. Dit is een land dat gemaakt is om vanuit een treinraam te bekijken. De spoorlijnen slingeren zich door bergpassen, langs kristalheldere meren en over viaducten die zo hoog zijn dat je adem even stokt. Wie eenmaal een treinreis Zwitserland heeft gemaakt, begrijpt waarom dit land al meer dan honderd jaar treinreizigers uit de hele wereld trekt. Niet alleen vanwege de bestemmingen, maar vooral vanwege alles wat je onderweg ziet.
Het Zwitserse spoornetwerk is een van de dichtste ter wereld. Bijna elk dorpje, hoe klein ook, is bereikbaar per trein, bus of kabelbaan. De treinen rijden op de minuut nauwkeurig, de wagons zijn schoon en comfortabel, en de aansluitingen kloppen vrijwel altijd. Dat maakt rondreizen per trein niet alleen een belevenis, maar ook een bijzonder ontspannen manier van reizen.
De Glacier Express: langzaam genieten op grote hoogte
De Glacier Express wordt niet voor niets de langzaamste sneltrein ter wereld genoemd. De rit van Zermatt naar St. Moritz duurt zo’n acht uur, en dat is precies de bedoeling. Dit is geen trein om snel ergens te komen — dit is een trein om te zitten, te kijken en stil te worden van wat er voorbijkomt.
De route gaat over 291 bruggen en door 91 tunnels. Je stijgt tot ruim tweeduizend meter hoogte op de Oberalppas, waar zelfs in het late voorjaar nog sneeuw ligt. Onderweg passeer je diepe kloven, afgelegen bergdorpen en weidse valleien waar de zon anders valt dan je gewend bent. De panoramarijtuigen hebben extra grote ramen die tot in het dak doorlopen, zodat je ook de bergtoppen boven je kunt zien. Wie wil, kan aan boord een Zwitserse maaltijd bestellen die op je zitplaats wordt geserveerd — een driegangenmenu met uitzicht op gletsjers als decor.
Bernina Express: van bergtoppen naar mediterrane sfeer
Als er één treinrit is die laat zien hoe gevarieerd Zwitserland is, dan is het de Bernina Express. Deze felrode trein rijdt van Chur of St. Moritz naar het Italiaanse Tirano en behoort tot het UNESCO-werelderfgoed. In een paar uur tijd reis je van besneeuwde bergtoppen naar een bijna Italiaans aandoend landschap met palmbomen en wijngaarden.
Het hoogtepunt — letterlijk — is de Berninapas op ruim 2.200 meter. De trein klimt gestaag, passeert het beroemde spiraalviaduct bij Brusio en biedt uitzichten die je normaal alleen vanaf een wandelpad zou zien. Wat deze route bijzonder maakt, is het contrast. Je begint tussen gletsjers en eindigt in een stadje waar ze espresso drinken op een terras in de zon. Die overgang voelt bijna onwerkelijk, en toch gebeurt het allemaal in één treinrit.
GoldenPass en Gotthard: de verborgen pareltjes
De Glacier Express en Bernina Express krijgen de meeste aandacht, maar Zwitserland heeft meer te bieden. De GoldenPass Express verbindt Interlaken met Montreux en voert je door het groene hart van het Berner Oberland. Je rijdt langs golvende weilanden, houten chalets en af en toe een meertje dat zo blauw is dat het onecht lijkt. Het is een route die minder dramatisch is dan de hooggebergtelijnen, maar juist daardoor een andere kant van Zwitserland laat zien.
De Gotthard Panorama Express combineert een boottocht over de Vierwaldstettersee met een treinrit door de historische Gotthardtunnel naar Ticino, het Italiaanstalige deel van Zwitserland. Binnen een halve dag verschuif je van het typisch Zwitserse naar een wereld van Italiaanse architectuur, kastelen en ijs dat net even beter smaakt dan thuis. Voor wie graag meerdere routes combineert, is de Grand Train Tour een aanrader — een samengestelde route die alle grote panoramatreinen aan elkaar koppelt.
Praktisch: zo plan je een treinrondreis
Een treinrondreis door Zwitserland hoeft niet ingewikkeld te zijn. Er zijn organisaties die complete reizen samenstellen, inclusief treintickets, hotelreserveringen en zitplaatsen in de panoramatreinen. Dat scheelt een hoop uitzoekwerk, vooral als je voor het eerst gaat. Maar ook als je het liever zelf regelt, is dat goed te doen. De Zwitserse spoorwegen (SBB) hebben een overzichtelijke website en app, en met een Swiss Travel Pass of Interrailpas reis je flexibel door het hele land.
De beste periode voor een treinreis is van mei tot en met oktober, wanneer alle bergpassen open zijn en de panoramatreinen volgens de volledige dienstregeling rijden. Juni en september zijn het populairst bij reizigers zonder kinderen die de zomerdrukte willen vermijden. Maar ook in de winter heeft Zwitserland per trein iets magisch: besneeuwde bergtoppen, lege coupés en dat speciale licht dat je alleen in de Alpen vindt. Reserveer voor de panoramatreinen altijd vooraf, want de zitplaatsen — vooral aan de raamkant — zijn snel bezet.
Tussenstops die je niet wilt overslaan
Het mooie van een treinrondreis is dat je onderweg kunt stoppen waar je wilt. Zermatt, het autovrije dorpje aan de voet van de Matterhorn, is zo’n plek waar je langer wilt blijven dan gepland. Vanaf hier vertrekken tandradbanen naar de Gornergrat, een uitzichtpunt op meer dan drieduizend meter hoogte met een panorama dat je bijblijft.
Interlaken is een andere favoriet: gelegen tussen twee meren en omringd door bergen vormt het de ideale uitvalsbasis voor een dagtrip naar de Jungfraujoch, het hoogste treinstation van Europa. Chur, de oudste stad van Zwitserland, verrast met smalle middeleeuwse straatjes en een levendige lokale sfeer. En wie het zuiden opzoekt, vindt in Lugano een stad die eerder Italiaans dan Zwitsers aanvoelt, met palmbomen langs het meer en een relaxte sfeer op de terrassen. Juist die afwisseling — van hooggebergte naar meer, van Duits naar Italiaans — maakt Zwitserland per trein zo bijzonder. Elke stop voelt als een nieuw land, terwijl je nooit langer dan een paar uur in de trein zit.
De redactie van Elsarblog.com publiceert wekelijks de mooiste en meest originele DIY ideeën. Daarnaast schuwen we onderwerpen zoals Lifestyle, Fashion, gezondheid en reizen niet :) Veel plezier.
