Dessert maken is al zo lang ik kook mijn favoriete deel van het werk in de keuken. Uit de Franse keuken komen talloze bekende toetjes, maar een paar maak ik telkens opnieuw. Hieronder deel ik mijn drie favorieten: klassieke zoete crêpes, zoete crêpes van boekweit en een clafoutis. Probeer ze zeker eens zelf.
In het kort
- La Chandeleur valt op 2 februari, 40 dagen na Kerstmis, en in Frankrijk eet je dan crêpes.
- Het klassieke beslag kun je direct bakken; boekweitbeslag laat je een paar uur of een nacht rusten.
- Bak elke crêpe op middelhoog vuur met ongeveer een kwart kopje (60 ml) beslag.
- Houd gebakken crêpes warm onder een schone theedoek of in folie in de oven op ca. 90 °C.
- Boekweit is van nature glutenvrij, maar dit recept bevat ook gewone bloem.
La Chandeleur
La Chandeleur is een populaire feestdag in Frankrijk. Het wordt gevierd op 2 februari, 40 dagen na Kerstmis: de dag waarop Jezus werd opgedragen in de tempel van Jeruzalem, 40 dagen na zijn geboorte. De naam verwijst naar de kaarsen en fakkels die bij het feest horen. In het Nederlands heet de dag Maria-Lichtmis.
Volgens de overlevering bood paus Gelasius in de 5e eeuw pannenkoeken aan pelgrims als beloning voor hun komst naar Rome om het feest te vieren. Het was ook een manier om overtollige tarwevoorraden te gebruiken.
Nog eerder werd het heidense feest gevierd met kaarsen en fakkels waarbij men de vruchtbaarheid vierde van het herwonnen land door het verdwijnen van de koude winter.
Waarom pannenkoeken?
De vorm en kleur van de crêpe symboliseert de zon en de terugkeer van de lente. Je kunt hiervoor een kleine pan met anti-aanbaklaag of een bakplaat gebruiken. In Bretagne wordt boekweit vooral voor hartige crêpes gebruikt, maar met appel en wat honing is een boekweitcrêpe ook een heerlijk dessert.
Klassieke zoete crêpes
Dit recept is een van de beste Franse dessertrecepten. De pannenkoeken zijn mooi. Krokante randjes, geen sponsachtig midden en een fantastische smaak. Het beste is dat je het beslag kunt bereiden en het meteen kunt gebruiken in plaats van twee of meer uur te moeten wachten totdat het beslag is neergeslagen en zich heeft ontwikkeld.
Ingrediënten
- 1 1/2 kopje melk (ca. 350 ml)
- 3 eidooiers
- 1 à 2 theelepels vanille-extract
- 1 1/2 kopje bloem (ca. 190 g)
- 2 eetlepels suiker
- 1/2 theelepel zout
- 5 eetlepels gesmolten boter (ca. 70 g)
- Favoriete vullingen zoals Nutella, chocolade, fruit, slagroom
Instructies
- Voeg in een blender (in deze volgorde) de melk, eidooiers en vanille, bloem, suiker, zout en gesmolten boter toe. Mix in de blender gedurende ongeveer 30 seconden tot een gladde massa, en stop halverwege om de zijkanten te schrapen.
- Verhit een crêpepan of bakplaat/crêpemaker op middelhoog vuur tot deze heet is. Smeer in met plantaardige olie of kookspray. Giet ongeveer 1/4 tot 1/3 kopje (60 tot 80 ml) beslag in de pan en kantel of spreid om het beslag in een dunne laag naar de randen te verplaatsen. Als zich belletjes aan de bovenkant vormen en de randen droog zijn, draai je om en bak je tot de andere kant lichtbruin is en de randen goudbruin. Herhaal met het resterende beslag.
- Smeer de crêpe voor het vouwen in met Nutella, of vul hem met aardbeien en slagroom, banaan en chocolade of gewoon wat suiker en citroensap. Er is genoeg om te variëren.
Zoete boekweitcrêpes (crêpes au sarrasin) met appel
Als je Chandeleur viert, is boekweit (sarrasin in het Frans) geschikt voor de meest traditionele pannenkoeken. Boekweit is geen tarwe en bevat van nature geen gluten. Let wel op: in dit recept zit ook gewone bloem. Wil je ze geschikt maken voor iemand die glutenvrij moet eten, vervang de bloem dan door extra boekweitmeel en kies meel waarop ‘glutenvrij’ staat, want boekweitmeel kan sporen van tarwe bevatten.
Ingrediënten
- 1 kopje boekweitmeel
- 1/4 kopje bloem voor alle doeleinden
- 3/4 kopje melk
- 3/4 kopje water
- 2 eieren
- 1 eetlepel olie
- 1/4 theelepel zout
- boter om de pannenkoeken in te bakken
- Vulling: 2 appels in partjes, gebakken in een klontje boter met een lepel suiker of honing. Een bolletje vanille-ijs of wat crème fraîche erbij.
Roer alle ingrediënten door elkaar tot een glad beslag. Laat het beslag voor het bakken enkele uren of een nacht in de koelkast staan. Ik laat de boekweit graag even rusten om mals te worden. Na het rusten moet je mogelijk meer melk toevoegen. Het beslag moet gietbaar zijn, maar niet vloeibaar.
Verwarm voor de bereiding een koekenpan met antiaanbaklaag of crêpepan op middelhoog vuur tot deze heet is. Smeer met keukenpapier de bodem van de pan in met een beetje boter. Giet een krappe 1/4 kop beslag en kantel en draai de pan om het beslag gelijkmatig te verdelen. Als de bovenkant van de crêpe net gaar is, gebruik dan een spatel om hem voorzichtig om te draaien en bak nog 15 seconden. Het kan zijn dat je het vuur moet aanpassen om de pannenkoeken precies goed te krijgen. Ze moeten aan beide kanten lichtbruin zijn.
Als je klaar bent om de pannenkoeken te eten, schep je wat van de warme appeltjes op de crêpe. Niet te veel, anders scheurt hij. Vouw hem dubbel en nog eens dubbel tot een puntje, en leg er eventueel een bolletje ijs naast.
Terwijl je elke crêpe bakt, stapel je ze op elkaar en wikkel je ze in een schone theedoek. Hierdoor blijven ze warm. Of je kunt ze opnieuw opwarmen door ze in aluminiumfolie te wikkelen en in de oven te verwarmen op ongeveer 90 graden Celsius.
Nog een Franse favoriet: clafoutis
Mijn derde favoriet is helemaal geen pannenkoek, al lijkt het beslag er wel wat op. Een clafoutis komt uit de Limousin in Midden-Frankrijk. Je giet een dun, eierig beslag over vers fruit en bakt het geheel in de oven tot het net gestold is. Traditioneel gebruik je zwarte kersen, maar het werkt ook met ander fruit. Mijn eigen versie maak ik met frambozen en stukjes pure chocolade. Het recept vind je in mijn clafoutis met frambozen en chocolade.
Een clafoutis is handig als je gasten hebt: je zet hem in de oven terwijl jullie aan tafel zitten, en hij smaakt zowel lauwwarm als op kamertemperatuur. Bij de crêpes sta je juist aan het fornuis, maar dat hoort bij La Chandeleur. Traditioneel draai je de crêpe om door hem op te gooien, volgens het bijgeloof met een muntstuk in je andere hand voor voorspoed.
Veelgestelde vragen
Wanneer is La Chandeleur?
La Chandeleur valt elk jaar op 2 februari, 40 dagen na Kerstmis. In Frankrijk is het de traditie om dan crêpes te bakken en te eten.
Moet crêpebeslag rusten?
Het klassieke beslag met bloem uit dit recept kun je meteen bakken. Beslag met boekweitmeel laat je beter een paar uur of een nacht in de koelkast rusten, zodat het mals wordt.
Is boekweit glutenvrij?
Boekweit is geen tarwe en bevat van nature geen gluten. Boekweitmeel kan wel sporen van tarwe bevatten, dus kies bij een glutenvrij dieet meel met de vermelding ‘glutenvrij’.
Hoe houd je crêpes warm?
Stapel de gebakken crêpes op elkaar en wikkel ze in een schone theedoek. Je kunt ze ook in aluminiumfolie wikkelen en opwarmen in de oven op ongeveer 90 graden Celsius.
Meer lezen? Bekijk alle artikelen in Desserts.
